De Unistellar eQuinox 2 smart-telescoop – een geheime tip voor liefhebbers van sterrenstelsels

Slimme telescopen zorgen voor een revolutie in de instap in de amateurastronomie. Maar de Unistellar eQuinox 2 is niet alleen interessant voor beginners.

Vroeger was het gebruikelijk – en noodzakelijk – om eerst ervaring op te doen met visuele waarneming, waarbij je je natuurlijk ook moest oriënteren aan de hemel. Pas als ervaren waarnemer mocht je je aan astrofotografie wagen. De nieuwe categorie van smart telescopen zet dit wereldbeeld op zijn kop en maakt het mogelijk om via astrofotografie te beginnen. Vereiste voorkennis: geen.

Deze revolutie wordt mogelijk gemaakt door de combinatie van een klassieke telescoopoptiek – in het geval van de eQuinox 2 een 114 mm f/3,9 Newton – met een beeldsensor uit de digitale fotografie, een geautomatiseerde montering en een smartphone als besturingscentrum. Directe visuele waarneming, zoals bij een traditionele telescoop, is niet langer de bedoeling.

En de navigatie aan de hemel? Daar heeft u natuurlijk ook geen sextant meer voor nodig. Met behulp van een technologie die ‘Plate Solving’ wordt genoemd, kan de telescoop zijn positie aan de hemel bepalen en dankzij de gemotoriseerde montering zelfstandig doelen aansturen en volgen. Deze techniek maakt gebruik van het feit dat geen enkel sterrenveld hetzelfde is als een ander. Verbazingwekkend: hier zijn de coördinaten van 37 miljoen sterren opgeslagen. Het uitlijnen aan de hemel gebeurt met één klik in de app, zodra er voldoende sterren zichtbaar zijn. Als u een doel invoert, wordt de uitlijning na het draaien naar het doelgebied in meerdere stappen verfijnd, totdat het object nauwkeurig is ingesteld.

Met een opening van 114 mm en een brandpuntsafstand van 450 mm is de eQuinox 2 een volwaardige telescoop. De doos van 75 x 47 x 27 cm weegt meer dan 12 kg, de gebruiksklare telescoop inclusief statief nog steeds bijna 10 kg. De combinatie van telescoop en statief vereist flink wat kracht; een draaggreep aan de montering zou het hanteren vergemakkelijken.

De eQuinox 2 is uitgerust met een sensor met een resolutie van 6,2 megapixels; bij het vorige model was dat nog 4,9 megapixels. Het gezichtsveld aan de hemel is ongewijzigd 34 x 47 boogminuten, waardoor de maan of de zon volledig in het beeld passen. Er is een zonnefilter verkrijgbaar als accessoire, evenals een hoogwaardige rugzak als draagtas.

De verpakking en presentatie van de telescoop zijn van hoge kwaliteit, en de accessoires – een oplaadadapter en een set inbus- en zeskantsleutels – zijn van uitstekende kwaliteit. Er worden zelfs twee reserveschroeven meegeleverd om de telescoop op het statief te bevestigen.

De snelstartgids en de uitgebreide handleiding kunnen worden gedownload; een bijgevoegde kaart met QR-code wijst de weg. De handleidingen, die beschikbaar zijn in het Duits, Engels, Frans en Japans, zijn uitgebreid en van zeer goede kwaliteit, afgezien van enkele sporadische vreemde woorden.

De telescoop is snel opgesteld en klaar voor gebruik. De accu is ingebouwd en wordt opgeladen via de meegeleverde netadapter. Met één oplaadbeurt zou de telescoop 11 uur moeten kunnen werken.

De eQuinox 2 kan worden bediend via de Unistellar-smartphone-app, die u ook zonder telescoop kunt downloaden en alvast kunt uitproberen. Als het serieus wordt, verbindt u de smartphone met het wifi-netwerk dat door de telescoop wordt opgezet. De bediening werkt meteen, en dankzij de stabiele verbinding ook binnenshuis, bijvoorbeeld bij koud weer. De telescoop zou tot het vriespunt moeten werken.

De interne database bevat meer dan 5.000 objecten, waaronder de maan, planeten, 110 Messier-objecten en 2.500 objecten uit de New General Catalog. Ook kometen en kleine planeten zijn opgenomen. Er worden enkele hoogtepunten voorgesteld die passen bij de huidige hemel. U kunt doelen vinden en ernaartoe navigeren via de zoekfunctie; bij de door ons geteste NGC-objecten lukte dat zonder problemen.

Unistellar raadt aan om als eerste stap de collimatie te controleren. Hiervoor moet de gebruiker een ster in het vizier nemen en het beeld onscherp stellen; de afstelling wordt vervolgens uitgevoerd aan de hand van de schaduw van de vangspiegel met behulp van twee Torx-schroeven aan het uiteinde van de buis. Bij ons testexemplaar hielp dit niet om de duidelijk zichtbare coma te verwijderen. De afstelling werkt beter op basis van de beeldresultaten: als er aan de linkerrand van het beeld coma zichtbaar is, wordt de Torx-schroef op 9 uur aan de achterzijde van de spiegelcel met de klok mee aangedraaid, bij voorkeur eerst een kwartslag. Maak vervolgens een nieuwe opname en corrigeer indien nodig verder. Dit leidt in enkele stappen tot bevredigende resultaten.

De scherpstelling wordt ingesteld met behulp van een Bahtinov-masker dat in de afdekking van de telescoopbuis is geïntegreerd; hiervoor moet de automatische belichting worden uitgeschakeld. Met wat gevoel – de ster verschuift wanneer de telescoopbuis wordt aangeraakt, de app reageert met enige vertraging – leidt dit tot perfecte resultaten. Het wordt ook aanbevolen om de sensor te kalibreren met een zogenaamd „dark frame“; hiervoor blijft de telescoop gesloten.

Dan kan het beginnen: het live-voorbeeldbeeld toont heldere sterren, maar – in ieder geval bij deep-sky-waarnemingen – meestal niet het doelobject. Hiervoor moet de “Enhanced Vision”-modus worden geactiveerd, waarmee het samenvoegen van de afzonderlijke opnames van 4 seconden wordt gestart. Veel interessante objecten zijn al na twee minuten goed te zien; langere opnames leveren meer details en minder ruis op. Met een klik op de fotoknop wordt de opname op de smartphone opgeslagen; bovendien worden de gegevens op de interne SD-kaart van 64 GB opgeslagen. Unistellar werkt eraan om RAW-beelden beschikbaar te maken voor nabewerking.

Hoe presteert de Unistellar eQuinox 2 in de praktijk? We waren onder de indruk van de resultaten die de telescoop al na 2-3 minuten stacking oplevert – dankzij de voor een smart-telescoop grote opening van 114 mm. Vooral sterrenstelsels leveren uitstekende resultaten op, waardoor de telescoop een geheime tip is voor visuele sterrenstelseljagers en naast betrouwbare indicatoren voor de zichtbaarheid ook nog eens briljante opzoekfoto’s oplevert. Alleen het ontbreken van een nachtmodus in de app doet afbreuk aan het observatieplezier: de donkeradaptatie is met één blik op de smartphone alweer verdwenen. Hier helpt alleen rode folie.

Unistellar levert met de eQuinox 2 een overtuigend totaalpakket af dat niet alleen interessant is voor beginners. Integendeel: als ervaren visuele waarnemer die op jacht is naar steeds zwakkere “faint fuzzies”, zou je deze metgezel elke waarnemingsavond aan je zijde willen hebben. Een draaggreep en een nachtmodus in de app zouden het product nog aantrekkelijker maken. De aangekondigde mogelijkheid om RAW-beelden te downloaden maakt de slimme telescoop ook interessant voor astrofotografen die met weinig moeite bewerkbare foto’s van deep-sky-objecten willen maken.

Marcus is een enthousiast amateurastronoom, tekstschrijver, YouTuber en liefhebber van de nachtelijke hemel. Sinds 2006 helpt hij mensen de juiste telescoop te vinden. Tegenwoordig doet hij dat via tekst en video.

Als koffiejunk zou hij zijn zeefdrager-koffiezetapparaat ook het liefst onder de sterrenhemel bij zich hebben.